(Sub)tropische plaagplanten

Sinds enkele jaren komen in de Nederlandse kanalen, sloten en vijvers waterplanten voor die uit kunnen groeien tot ware plagen. Deze waterplanten komen uit tropische en subtropische landen. Veel van deze planten woekeren snel en komen soms bewust of onbewust in het oppervlaktewater terecht. Hierdoor raken grote wateroppervlakken snel bedekt met deze waterplanten en dit heeft grote gevolgen. Met dit bericht wil het waterschap Reest en Wieden de mensen uit het beheergebied oproepen om te helpen voorkomen dat vijver- of aquariumplanten in het oppervlaktewater terechtkomen. Ook wordt uitgelegd waarom dit belangrijk is.

Gevolgen plaaggroei

Deze woekerende soorten kunnen problemen veroorzaken. Doordat grote oppervlakken bedekt raken met één plantensoort kunnen Nederlandse (inheemse) planten verdrongen worden. Dieren die afhankelijk zijn van de verdrongen inheemse plantensoorten zullen verdwijnen. Daarnaast wordt de zuurstofuitwisseling met de lucht verstoord en neemt de zuurstofproductie door onderwaterplanten af. Hierdoor kunnen lage zuurstofgehalten ontstaan en dit kan leiden tot vissterfte. Ook voor het waterbeheer kunnen deze woekerende soorten problemen veroorzaken. Zo kunnen duikers verstopt raken, waardoor water aan- of afvoer moeilijker wordt.

Wat doet het waterschap?

Wanneer een (sub)tropische soort wordt aangetroffen in het oppervlaktewater wordt deze zo volledig mogelijk door de waterbeheerder verwijderd. Nadat het plantenmateriaal wat is ingedroogd wordt het afgevoerd naar een composteerinrichting. Daarna wordt de locatie regelmatig gecontroleerd op hergroei, zodat ook die verwijderd kan worden.

Welke soorten komen voor?

In Nederland ontstaat door een aantal (sub)tropische soorten waterplanten overlast. De volgende (sub)tropische waterplanten zijn al langere tijd bekend:

• Grote waternavel (sinds april 2000)
• Watersla (verboden via de Flora en Faunawet)
• Waterteunisbloem
• Parelvederkruid
• Waterhyacint

Deze plantensoorten groeien oorspronkelijk in tropische of subtropische landen. Doordat deze planten geïmporteerd worden, als vijver- of aquariumplanten, komen ze in Nederland terecht.

Oorzaak plaagsoorten

Tijdens warme zomers kunnen de hiervoor genoemde soorten uitgroeien tot ware plagen. Dit heeft een aantal oorzaken.

• Wanneer dieren die deze plantensoorten eten en de bacteriën die bij deze plantensoort horen niet geïmporteerd worden, zal de groei van deze plaagplanten niet afgeremd worden.
• Het Nederlandse oppervlaktewater is op veel plaatsen voedselrijk, waardoor snelle groeiers ook langdurig snel door blijven groeien.
• Doordat (sub)tropische soorten niet aangepast zijn aan ons klimaat, zullen ze in het najaar nog steeds doorgroeien en ook de plekken bedekken die voorheen nog door andere soorten ingenomen werden. In de winter sterven de tropische soorten. Sommige subtropische soorten overleven tussen ander plantenmateriaal de winter, zodat ze, wanneer het warmer wordt, weer kunnen groeien.
• De Grote waternavel kan daarnaast ook nog, vanuit zeer kleine stukjes die afgebroken worden door bijvoorbeeld eenden of waterstroming, snel uitgroeien tot grote planten.

Door deze oorzaken kunnen de (sub)tropische soorten grote oppervlakken bedekken.

Wat kunt u doen?

Het waterschap roept u op geen vijver- of aquariumplanten uit te zetten in kanalen en sloten. Het verwijderen hiervan kan tot hogere maatschappelijke kosten leiden.