Vledder Aa

In het Drents Friesche Wold, ter hoogte van Wateren en Appelscha, ligt de bron van de beek Vledder Aa. De Vledder Aa ontspringt midden in het Nationaal park "Het Drents Friese Wold". Het van oorsprong schone water van de Vledder Aa speelt een belangrijke rol in de waterhuishouding van dit park. Naast de Vledder Aa heeft ook de beek de Tilgrup een belangrijke rol voor de waterhuishouding in het gebied. 

Algemeen

In de jaren vijftig zijn beide beken rechter en dieper gemaakt en is de waterhuishouding meer gericht op de landbouw. Hierbij is weinig rekening gehouden met het landschap en de natuur. Ook is de samenvloeiing van de Vledder Aa en de Tilgrup op een andere plaats komen te liggen. Door de goede ontwatering van het gebied werd het in de zomer te droog. Om dit te verhelpen heeft men destijds bij Smilde een waterinlaat gemaakt. Hiermee stond de Drentse Hoofdvaart direct in verbinding met het brongebied. De landbouwgebieden rondom het brongebied van de Vledder Aa werden via de Tilgrup voorzien van water. Het water dat door de Tilgrup stroomt werd in droge tijden ingelaten vanuit de Drentse Hoofdvaart, dus gebiedsvreemd water. Gebiedsvreemd water is niet goed voor de o­ntwikkeling van een natuurgebied. Daarom is de wateraanvoerfunctie van de Tilgrup voor het gebied Wapse en Zorgvlied opgeheven.  

Wateraanvoer Wapse

De landbouwgebieden (gebied Wapse) ten zuiden van het brongebied moesten op een andere manier worden voorzien van water. Er is een aantal maatregelen genomen. Als eerste is er een inlaat geplaatst aan de Drentse Hoofdvaart ter hoogte van Dieverbrug. Dat ligt ten zuiden van het brongebied Vledder Aa. Daarnaast is in de Slingergrup een geautomatiseerde stuw geplaatst en zijn twee bestaande stuwen geautomatiseerd. De Slingergrup en de Kwasloot zijn verruimd. In de Kwasloot zijn tevens drie opvoergemalen geplaatst. Zo kan het ingelaten water worden opgepompt. Op deze manier wordt het water voor de landbouw om het natuurgebied heen geleid.  

Afvoer Oude Willem

Naast het plaatsen van de bovengenoemde afvoergemaaltjes is er ook een verbreding gemaakt van de watergangen en zijn er twee gemalen geplaatst, Leemdijk en Graafstra. Dit is noodzakelijk voor de waterafvoer van een gedeelte van Oude Willem en het aangrenzende gebied richting Smilde. Door deze maatregelen loopt er geen landbouwwater meer door het natuurgebied en worden de beken gevoed door water uit het gebied.  

Beekherstel brongebied

De basis voor het herstel van de loop Vledder Aa en Tilgrup is de loop zoals die voor de vijftiger jaren was. Er wordt bij het herstel gebruik gemaakt van oude meanders die in het verleden zijn blijven liggen. Deze oude meanders worden aangesloten op het oorspronkelijke tracé van de beken. Een ondiepe geul vormt "het zomerbed". Naast de beken worden ondiepe laagtes gegraven "het winterbed". Dit is noodzakelijk om in de natte perioden het water te kunnen bergen. Omdat de beken minder diep worden kan de natuurlijke grondwaterstand zich herstellen. De combinatie van zomer- en winterbed zorgt ervoor dat wegen en bebouwing in het gebied voldoende droog blijven.
De aangrenzende sloten zijn gedempt en er zijn stuwen verwijderd. Het natuurgebied bij Oude Willem is door middel van een slenk aangesloten op de beek. Ook ligt de samenvloeiing van de Vledder Aa en Tilgrup weer op de oorspronkelijke plek. Bij Oude Willem is een gemaaltje geplaatst (gemaal Bosweg). Dit gemaaltje moet zorgen voor voldoende drooglegging van wegen, huizen en landbouw. 

Realisatie

Waterschap Reest en Wieden heeft samen met Natuurmonumenten, Dienst Landelijk Gebied, Staatsbosbeheer, Stichting Het Drentse Landschap en Het Nationaal Park Drents-Friese Wold de plannen gerealiseerd voor het herstel van de waterhuishouding van het brongebied.